Kennis

Gids

Een salesproces inrichten in zes stappen

Een salesproces inrichten in zes stappen, van ideale klant en pipeline-fases tot CRM, sales KPI's, forecast en een sales playbook dat het team gebruikt.

6 min leestijd · Bijgewerkt op 15 november 2026

IN HET KORT

Begin bij het inrichten van een salesproces met de klant. Leg eerst vast wie je ideale klant is, hoe die koopt en welke pipeline-fases daarbij horen, met harde criteria per fase. Richt daarna het CRM daarop in, kies een handvol sales KPI's, bouw een weekritme met een forecast en leg alles vast in een kort sales playbook.

Veel technologiebedrijven groeien de eerste jaren op het talent van een paar goede verkopers. Dat gaat goed zolang de oprichter en twee accountmanagers alles in hun hoofd hebben, maar zodra het team groeit, wordt het inrichten van een salesproces een prioriteit. Zonder vast proces weet niemand precies waar een deal staat, verschilt de aanpak per verkoper en is de forecast vooral een kwestie van gevoel. Hieronder beschrijven we in zes stappen hoe je een salesproces opzet dat het team ook echt gebruikt.

1. Begin bij hoe de klant koopt

Een salesproces beschrijft wat de verkoper doet, en dat werkt alleen als het aansluit op de manier waarop de klant koopt. Breng daarom eerst in kaart hoe dat koopproces bij jouw klanten verloopt. Wie signaleert het probleem, wie is er bij de beslissing betrokken, welke stappen doorloopt de klant intern en waar haken deals meestal af? Bij een SaaS-product voor het mkb is dat vaak een kort traject met een of twee beslissers. Bij een ERP-implementatie of een groot IT-contract zitten er al snel zes tot tien mensen aan tafel en duurt het traject maanden.

Leg daarnaast vast wie je ideale klant is. Met een scherp ideaal klantprofiel weet iedereen welke leads in het proces thuishoren, en voorkom je dat verkopers tijd steken in kansen die nooit tot een deal leiden.

2. Bepaal de pipeline-fases en hun criteria

Vertaal het koopproces naar vijf tot zeven pipeline-fases. Een veelgebruikte indeling is eerste contact, kwalificatie, behoefteanalyse, voorstel, onderhandeling en gewonnen of verloren. Hoe je de fases noemt, is minder belangrijk dan de criteria die erbij horen. Geef elke fase daarom een harde exit-voorwaarde die de klant moet hebben vervuld, zoals een bevestigd budget, een gesprek met de beslisser of een afgestemde planning.

Laat een deal pas naar de volgende fase gaan als de klant een concrete stap heeft gezet, los van hoe de verkoper de kans inschat. Zo betekent elke fase voor iedereen hetzelfde en wordt de pipeline een betrouwbare basis voor de forecast.

3. Richt het CRM in op het proces

Pas als het proces op papier staat, is het tijd om het CRM in te richten. Neem de pipeline-fases letterlijk over en maak bij elke fase de exit-criteria zichtbaar. Beperk de verplichte velden tot wat je echt gebruikt, want elk extra veld verkleint de kans dat verkopers het CRM bijhouden.

Een veld dat niet terugkomt in een rapport of een beslissing, kun je beter weglaten. Zorg daarnaast dat activiteiten zoals mails en afspraken zo veel mogelijk automatisch worden vastgelegd, zodat verkopers hun tijd aan klanten besteden.

4. Kies een handvol sales KPI's

Voor de meeste teams zijn vier tot zes sales KPI's genoeg, mits je ze goed en consequent meet. Voorbeelden zijn het aantal nieuwe gekwalificeerde kansen per maand, de conversie per pipeline-fase, de gemiddelde dealgrootte, de doorlooptijd van eerste gesprek tot getekend contract en de pipeline-dekking ten opzichte van het target.

Combineer die resultaatcijfers met een paar activiteitencijfers, zoals het aantal eerste gesprekken per week. Waar resultaten laten zien wat er is gebeurd, geven activiteiten een beeld van wat er de komende maanden gaat gebeuren. Een veelgebruikte vuistregel is een pipeline-dekking van drie keer het target voor het komende kwartaal, al hangt de juiste verhouding af van je eigen winratio.

5. Bouw een weekritme en een forecast

Een salesproces gaat pas leven als er een vast ritme omheen staat. Een korte pipeline-review per week, een-op-eengesprekken tussen manager en verkoper en een maandelijkse forecast met de directie zijn vaak voldoende. In de pipeline-review bespreek je alleen de deals die vastzitten, van fase veranderen of dit kwartaal moeten sluiten, zodat het overleg kort en bruikbaar blijft.

Een betrouwbare forecast baseer je op dezelfde criteria. Laat verkopers per deal aangeven of die commit, best case of pipeline is, en toets dat aan de exit-criteria van de fase. Na een paar maanden zie je per verkoper hoe nauwkeurig de inschattingen zijn en kun je daarop bijsturen.

6. Leg het vast in een sales playbook

Het sales playbook bundelt alles wat je in de vorige stappen hebt besloten. Daarin staan het ideale klantprofiel, de pipeline-fases met criteria, de belangrijkste vragen per fase, veelvoorkomende bezwaren met een goed antwoord en voorbeelden van mails en voorstellen.

Een playbook werkt het best als het kort genoeg is om in de eerste week door te nemen en als managers het in hun coaching gebruiken. Op die manier wordt het een werkdocument dat meegroeit met het team. Wijs ook een eigenaar aan die het bijhoudt, want een playbook dat een jaar niet is aangepast, raakt snel in de vergetelheid.

Een salesproces inrichten is nooit helemaal klaar

Zie de eerste versie van je salesproces als een startpunt dat je blijft verbeteren. Plan daarvoor elk kwartaal een korte evaluatie waarin je kijkt waar deals afhaken, welke fase langer duurt dan verwacht en welke criteria in de praktijk worden overgeslagen. Pas het proces daarop aan en verwerk de wijziging meteen in het CRM en het playbook.

Bij Live Sales helpen we technologiebedrijven om hun salesproces in te richten, van het ideale klantprofiel tot pipeline-fases, CRM en forecast. We hebben jarenlange ervaring met het verkopen van complexe deals en het aansturen van salesteams, en weten daardoor hoe een proces eruitziet dat verkopers ook echt volgen. Wil je weten waar jouw proces nu staat, dan lopen we het graag samen met je door.

Wil je dit toepassen in jouw team?

Plan een gesprek

Hoort bij de dienst GTM-consultancy →

LEES OOK

Forecast Waarom de meeste forecasts niet kloppen, en wat je eraan doet

GTM Van founder-led sales naar een proces dat het team kan draaien

Live Sales · Plan een kennismaking